185750 نقش کلیدی مناطق آزاد در جذب سرمایه های خارجی اقتصاد از یک فضای محدود در مناطق آزاد به سمت یک فضای باز سوق داده می‌شود و از این رو مناطق آزاد می‌توانند نقش کلیدی و با اهمیت برای ورود به بازارهای بین‌المللی داشته باشند. <p><span>کشورهای متفاوتی اعم از توسعه یافته و در حال توسعه با توجه به ویژگی مناطق آزاد تجاری صنعتی برای دستیابی به هدف هایی نظیر توسعه </span><strong>اقتصاد</strong> ملی، جذب <strong>سرمایه</strong> های خارجی، استفاده از برتری های نسبی، ایجاد فرصت های شغلی، تربیت نیروی انسانی، افزایش درآمدهای ناشی از فعالیت های خدماتی، افزایش کارایی اقتصاد ملی، توسعه منطقه ای و تبدیل بخش های عقب مانده به قطب های توسعه، اقدام به ایجاد <strong>مناطق آزاد</strong> تجاری صنعتی کرده اند. منطقه آزاد، قلمرو معینی از سرزمین اصلی است که در آن، <strong>تجارت آزاد</strong> با سایر نقاط <strong>جهان</strong> با قوانین خاص و متفاوت از سرزمین اصلی مجاز شناخته شده است. این مناطق با ایجاد مشوق ها و معافیت های متنوع سعی دارند که <strong>سرمایه گذاری</strong> خارجی را جذب و آن را در تولید کالاهای صادراتی مورد استفاده قرار دهند. سپس با صادرات این کالاها کشور از آثار و مزایای مثبت صادرات و <strong>تجارت</strong> نظیر ایجاد اشتغال، <strong>رشد اقتصادی</strong> و توسعه منطقه ای برخوردار کنند.بنابراین نمی توان از تاثیر بسزای مناطق آزاد بر توسعه روابط بین المللی براحتی گذشت.با توجه به شرایط کنونی <strong>جامعه</strong> و شروع تحریم های جدید علیه ایران،نقش مناطق آزاد در جذب سرمایه های خارجی و تقویت روابط تجاری در حوزه بین الملل از اهمیت بیشتری برخوردار می شود.</p><p>در راستای بررسی و تحلیل بیشتر نقش مناطق آزاد در تقویت روابط بین الملل،با دو تن از صاحبنظران این حوزه به گفت و گو پرداخته ایم که در ادامه می آید؛</p><h3><strong>نقش کلیدی مناطق آزاد در جذب سرمایه های خارجی</strong></h3><p>عبدالر&zwnj;سول خلیلی&zwnj; کارشناس مناطق آزاد و <strong>عضو هیئت علمی دانشگاه</strong> اظهار کرد: امروزه توسعه &nbsp;از نظر بین المللی&zwnj; در همه <strong>کشورهای جهان</strong> حائز اهمیت است و مناطق آزاد بطور عملی اهرمی برای توسعه به حساب می&zwnj;آیند.</p><p>وی افزود: اقتصاد از یک فضای محدود در مناطق آزاد به سمت یک فضای باز سوق داده می&zwnj;شود و از این رو مناطق آزاد می&zwnj;توانند نقش کلیدی و با اهمیت برای ورود به بازارهای بین&zwnj;المللی داشته باشند.</p><p>خلیلی&zwnj; با اشاره به نقش پر اهمیت<strong> مناطق آزاد</strong> در توسعه فرهنگی، صنعتی، تجاری، <strong>اجتماعی و سیاسی</strong> تصریح کرد: امروزه تمام کشورها به سمت نسل ششم مناطق آزاد پیش&zwnj; می&zwnj;روند. در نسل ششم مناطق آزاد، این مناطق فرامنطقه&zwnj;ای عمل کرده و با پیوندهای&zwnj; مشترکی که با مناطق مشابه خود در کشورهای دیگر ایجاد می&zwnj;کنند، در جهت تأمین نیازهای&zwnj; کشور مادر قدم برمی&zwnj;دارند.</p><p>کارشناس مناطق آزاد و عضو <strong>هیئت علمی دانشگاه</strong> بیان کرد: اکنون 4 هزار منطقه آزاد در کل دنیا وجود دارد و کشورهای زیادی برای توسعه این مناطق برنامه&zwnj;ریزی کرده&zwnj;اند.</p><p>وی یادآور شد: معمولاً رویکرد مناطق آزاد یک رویکرد بین&zwnj;المللی است و از آنجایی که سرمایه&zwnj;گذاری در این مناطق در 3 صورت خارجی، داخلی و جویینت&zwnj; ونچر&zwnj; صورت می&zwnj;گیرد در نتیجه در صورتی که یک منطقه آزاد در حوزه بین&zwnj;المللی قوی ظاهر شود، می&zwnj;تواند سهم بیشتری از سرمایه خارجی را کسب کند.</p><p>وی در پاسخ به این پرسش که آیا مناطق آزاد ما توانسته&zwnj;اند به اهداف <strong>مد</strong> نظر خود در جهت <strong>توسعه بین&zwnj;المللی</strong> دست یابند،گفت: به نظر من مناطق آزاد نمره قبولی دارند زیرا رویکرد ما در مقایسه با رویکرد مناطق آزاد دنیا این نبوده است که <strong>دولت</strong> ابتدا سرمایه&zwnj;گذاری کرده و سپس زیرساخت&zwnj;ها را آماده کند و در نهایت به فکر جذب سرمایه باشد. در کشور ما ابتدا سرمایه جذب شده و سپس از سود حاصل از سرمایه&zwnj;گذاری <strong>بخش خصوصی</strong> در حوزه <strong>واردات</strong> یا صادرات درآمدزایی شده و در نهایت پس از کسر هزینه&zwnj;های جاری دولت، هزینه&zwnj;های عمرانی مناطق آزاد تأمین شده است.</p><p>کارشناس مناطق آزاد و <strong>عضو هیئت علمی</strong> دانشگاه با بیان اینکه 90 درصد <strong>درآمد</strong> مناطق آزاد در کشور&zwnj; صرف <strong>عملیات عمرانی</strong> و آبادانی همان منطقه شده است گفت: به عنوان مثال در منطقه آزاد چابهار&zwnj; که از سال 72 آغاز به کار کرد عملیات&zwnj;های عمرانی متعددی صورت گرفت و این منطقه از یک شکل بیابانی تبدیل به یک منطقه پیشرفته شده است.</p><p>خلیلی&zwnj; تأکید کرد: به نظر می&zwnj;آید که یکی از مهمترین بخش&zwnj;هایی که در دوران <strong>تحریم</strong> می&zwnj;تواند نقش مؤثری برای تقویت <strong>اقتصاد کشور</strong> داشته باشد، مناطق آزاد کشور است زیرا در این مناطق برای ورود خارجی&zwnj;ها روادید خواسته نمی&zwnj;شود و از این رو مناطق آزاد می&zwnj;تواند یک الگوی اقتصادی مناسب برای تبلیغ اقتصاد بخش خصوصی و غیردولتی&zwnj; به حساب بیاید.</p><p>وی ادامه داد: پس از واگذاری این مناطق به وزارت اقتصاد ،هجمه&zwnj; نگاه دولتی به این مناطق بیشتر شد اما همچنان فاکتور اصلی تشکیل&zwnj; دهنده این مناطق، بخش خصوصی است.</p><p>خلیلی پیشنهاد داد: می&zwnj;توانیم با فعال&zwnj;سازی برند&zwnj;های داخلی در این مناطق به گسترش صادرات محصولات ایرانی و معرفی آن در بازارهای جهانی کمک کنیم.</p><p>کارشناس مناطق آزاد و عضو هیئت علمی دانشگاه در خاتمه یادآور شد: مناطق اقتصادی می&zwnj;توانند به جذب سرمایه&zwnj;های خارجی و استفاده از پتانسیل مناطق همجوار&zwnj; خود در جهت <strong>رشد</strong> سرمایه گذاری بهره ببرند.</p><h3><strong>در صورت برابری مولفه های اقتصادی،از مناطق آزاد دیگر جلوتریم</strong></h3><p>در ادامه محمدرضا&zwnj; عبدالرحیمی&zwnj; مدیر سرمایه&zwnj;گذاری دبیرخانه شورایعالی&zwnj; مناطق آزاد اظهار کرد: یکی از اصلی&zwnj;ترین کارکرد&zwnj;های مناطق آزاد در کنار توسعه اقتصاد ملی، پیوند اقتصادی با کشورهای جهان است و اینکه بسیاری از کشورها به سمت&zwnj; تأسیس مناطق آزاد بیشتر رفته&zwnj;اند به دلیل کسب سهم بیشتر از اقتصاد بین&zwnj;المللی بوده است.</p><p>وی افزود: وجه اصلی این مناطق، تلاش آنها برای پیوند با اقتصاد بین&zwnj;المللی و استفاده بیشتر از مناطق و سرمایه&zwnj;های بین&zwnj;&zwnj;المللی است و با آوردن تکنولوژی&zwnj; و دانش فنی تخصصی در این مناطق می&zwnj;توانیم به جلب و جذب منابع از خارج از کشور کمک کنیم و در استفاده از منابع داخلی که فاکتورهای درون&zwnj;زای اقتصادی است، می&zwnj;توانیم از سهم بیشتر جهانی بهره&zwnj;مند شویم.</p><p>عبدالرحیمی&zwnj; تأکید کرد: نکته&zwnj;ای که باید به آن توجه بیشتری شود این است که سیاست&zwnj;های کلان یک کشور در حوزه <strong>سیاسی و اقتصادی</strong> در تصمیم&zwnj;گیری سرمایه&zwnj;گذاران و تجّار&zwnj; خارجی برای ورود به این مناطق تأثیرگذار&zwnj; است و افرادی که قصد سرمایه&zwnj;گذاری در یک منطقه آزاد را دارند همیشه به آیتم&zwnj;ها و شاخص&zwnj;های بین&zwnj;المللی <strong>رقابت</strong> پذیری، فضای <strong>کسب و کار</strong> و ریسک سرمایه&zwnj;گذاری کشور مادر آن منطقه توجه می&zwnj;کنند.</p><p>مدیر سرمایه&zwnj;گذاری دبیرخانه شورایعالی&zwnj; افزود: در صورتی که مؤلفه&zwnj;های <strong>اقتصادی و سیاسی</strong> ما با کشورهای دیگر یکسان باشد، مناطق آزاد می&zwnj;توانند در مقایسه با مناطق آزاد کشورهای دیگر برنده شده و سرمایه بیشتری کسب کنند.</p><p>وی در تشریح تفاوت شاخص&zwnj;های اقتصادی ایران با کشورهای دیگر گفت: وقتی شاخص ما در فضای کسب و کار 69 و <strong>شاخص</strong> رقبای ما 20 باشد ،نشان&zwnj; می&zwnj;دهد قابلیت ریسک پذیری در داخل <strong>ایران</strong> پایین بوده و در نتیجه سرمایه&zwnj;گذاران میل کمتری برای ورود به این فضای اقتصادی دارند.</p><p>عبدالرحمی&zwnj; یادآور شد: شاخص&zwnj;های مشوقانه&zwnj; مناطق آزاد در کنار آیتم&zwnj;های سرمایه&zwnj;گذاری کلان کشور می&zwnj;تواند موفقیت اقتصادی این مناطق را تضمین کرده و به همین دلیل در کشور <strong>ترکیه</strong> 18 منطقه آزاد شکل گرفته است و 2 منطقه آزاد دیگر در حال شکل&zwnj; گیری است.</p><p>وی تصریح کرد: یکی از اهداف دیگر ما کمک به توسعه <strong>اجتماعی و اقتصادی</strong> مناطقی است که منطقه آزاد در آن تأسیس شده تا با تقویت زیرساخت&zwnj;های بهداشتی، آموزشی و اشتغالزایی، در این مناطق فضای جدیدی ایجاد کنیم.</p><p>وی با اشاره به شرایط تحریم در کشور گفت: در شرایط تحریم مراودات تجاری در مناطق آزاد نسبت به سرزمین اصلی از سهولت بیشتری برخورداربوده و ریسک&zwnj;پذیری در این مناطق کمتر است؛ مشروط به اینکه الزامات این حوزه را درک کرده باشیم.</p><p>مدیر سرمایه&zwnj;گذاری دبیرخانه شورایعالی&zwnj; یادآور شد: در سطح حاکمیت و نخبگان&zwnj; فکری باید به این موضوع برسیم که منطقه آزاد محلی برای توسعه اقتصادی کشور است.</p><p>عبدالرحیمی&zwnj; بیان کرد: در بند 11 فرامین&zwnj; <strong>اقتصاد مقاومتی</strong> با اشاره به 4 فاکتور مهم در توسعه کشور، به نقش مناطق آزاد صحه&zwnj; گذاشته شده است اما عملیاتی شدن و تحقق این هدف نیازمند باور همه دستگاه&zwnj;ها، دولت، <strong>مجلس شورای اسلامی</strong> و <strong>قوه قضاییه&zwnj;</strong> است.</p><p>وی با انتقاد از دیدگاه برخی کارشناسان در افزوده نشدن مناطق آزاد تأکید کرد: برخی معتقدند به دلیل اینکه مناطق آزاد نتوانسته&zwnj;اند به اهداف تعیین شده خود دست یابند، باید همه موارد مثبت را نادیده بگیریم و با دید غیرمنطقی&zwnj; نسبت به افزوده نشدن این مناطق نظر می&zwnj;دهند.</p><p>مدیر سرمایه&zwnj;گذاری دبیرخانه شورایعالی&zwnj; مناطق آزاد افزود: نکته دیگر هماهنگی کلیه&zwnj; دستگاه&zwnj;ها و توجه به اهمیت مدیریت یکپارچه&zwnj; در این مناطق است زیرا در گذشته مشاهده شده که ادارات و ارگان&zwnj;های مختلف در مناطق آزاد در تلاش بودند که قوانین و برنامه&zwnj;های خود را به صورت&nbsp; گسسته&nbsp; و بدون توجه به مدیریت یکپارچه&zwnj; منطقه آزاد اجرا می&zwnj;کنند.</p><p>عبدالرحیمی&zwnj; تصریح کرد: توجه به مقررات و ایجاد مشوقه&zwnj;های انگیزشی&zwnj; نیز در این میان مؤثر است و برخورداری از زیرساخت&zwnj;های مناسب می&zwnj;تواند نقش پررنگی&zwnj; در افزایش سهم بین&zwnj;المللی مناطق آزاد داشته باشد.</p><p>وی با اشاره به اهمیت مدیریت حرفه&zwnj;ای و روزآمد و توسعه مناطق آزاد یادآور شد: ما در زمینه مناطق آزاد به اندازه کافی قوانین داریم و اکنون زمان آن رسیده که با همکاری بخش&zwnj;های مختلف کشور در جهت اجرایی شدن این قوانین گام برداریم.</p><p>مدیر سرمایه&zwnj;گذاری دبیرخانه شورایعالی&zwnj; مناطق آزاد تأکید کرد: مناطق آزاد جدید که در <strong>کمیسیون اقتصادی <strong>مجلس شورای</strong> اسلامی</strong> به تصویب رسید همگی در نزدیک مرزها واقع شده&zwnj;اند و می توانند با تقویت&zwnj; فعالیت&zwnj;های دو جانبه اقتصادی، <strong>فرهنگی و اجتماعی</strong> با مناطق مجاور کشورهای همسایه گام&zwnj;های مؤثری در حوزه تقویت روابط بین&zwnj;الملل بردارند.</p><p>&nbsp;افکارنیوز/باشگاه خبرنگاران</p>